جمعو , مارچ 6 2026
sd

مضمون

سنڌي ادب توڙي ھمعصر ادب جا چونڊ مضمون (مقالا، خاڪا، سوانح عمري، آتم ڪٿا، بلاگ، ڪالم ۽ گھڻو ڪجھ)

جديد معاشي استحصال جو نظام…!

ڊاڪٽر فيض جوڻيجو ساڳيو سوال ته قومن جي ڪاروبار جو ڇا ٿيندو؟ ته جواب ڏاڍو آسان آهي ته اسان صرف ڪٿ جي قدر کي مشترڪا ڪيو آهي، جيڪو جنس جي سماجي لاڳاپن ۽ جنس جي نسبتي ۽ مساواتي شڪل ۾ هڪ اهڙي هڪجهڙائي پيدا ڪندو، جنهن مان رياست جي صورت، …

وڌيڪ پڙھو

جنس، تخليق ۽ ويڳاڻپ !

ڊاڪٽر فيض جوڻيجو جتي سماجي وجود، سماجي شعور جو تعين ڪري ٿو، انسان جيڪو پنهنجي (انساني) تخليقن جي وچ ۾ رهي ٿو، انسان جيڪو فطرتي حُسن کان وڌيڪ اُن حسن مان مزو ماڻي ٿو، جيڪو جنس جي شڪل ۾ ڏسي ٿو، جنسون هڪ علامت طور اڀرن ٿيون، جنهن سان انساني …

وڌيڪ پڙھو

مقداري، معياري قَدُرَ ۽ ڪٿ جو قدر

ڊاڪٽر فيض جوڻيجو فطرت ۽ شيءِ ۾ هي فرق آهي ته جڏهن انسان حاجت جي پورائي لاءِ تخليقي عمل مان گذرندي بامقصد محنت ڪندي پنهنجي مخصوص عمل دوران محنت جي قوت لڳائي ٿو، جيڪا خاص وقت ۽ جڳهه تي عمل ۾ اچي ٿي ۽ گهرج جي پورائي لاءِ فطري طور …

وڌيڪ پڙھو

آتم ڪٿا جو ھڪ باب

آتم ڪٿا جو هڪ باب امر جليل جنهن ڏينهن لڇمڻ گذاري ويو هو، تنهن ڏينهن منهنجي وجود جو هڪ حصو هيءُ جڳ ڇڏي هليو ويو هو. مون سان ايئن ٿيندو رهيو آهي. مڪمل طرح هيڪلي زندگي گذارڻ کان پوءِ به مان ماڻهن، مقامن، موجوده ۽ پراڻن آثارن، ماڳن، خوشبوءِ ۽ …

وڌيڪ پڙھو

ڌرتي ۽ دلين جو شاعر

ڌرتي ۽ دلين جو شاعر ابراهيم منشي سليم چنا ابراهيم منشي سنڌ جو اهو عوامي ۽ انقلابي شاعر آهي. جنهن پنهنجي شروعاتي شاعري عام ماڻهن جي محفلن، سياسي، سماجي ۽ انقلابي شعور رکندڙ ساڃاهه وند سنڌين جي مچايل مجلسن، اوطاقن ايوبي آمريت، ون يونٽ جي هلچل، مارشل لا جي خاتمي …

وڌيڪ پڙھو

باگڙي قبيلي جي قديم رسم

ڊاڪٽر فيض جوڻيجو محترم منظور ڪوهيار صاحب جي چوڻ تي مون اڄ ان مقصد لاءِ قلم کنيو آهي ته منهنجي مشاهدي ۽ تحقيق ۾ جيڪي ڳالهيون آيون آهن، انهن کي به سهيڙندو هلان ته سٺو ٿيندو. لنواري شريف شهر جي ڀر ۾ باگڙن ونگن ۽ کيرن جي پوکي ڪئي، جنهن …

وڌيڪ پڙھو

فطرت سان نه کيڏو!

ڊاڪٽر فيض جوڻيجو سنڌوءَ ۾ پاڻي اچڻ ڪري جيڪا موجوده ٻوڏ ٿي آهي، اها اُٿل ۽ ان جو ڪارڻ جيڪو مون محسوس ڪيو آهي، ان تي بحث ڪرڻ کان پهرين اهو واضح ڪندو هلان ته مان ڪو انجنيئر نه آهيان پر درياهه جي ڪندي ڄائو آهيان اُن ڪري سنڌوءَ جي …

وڌيڪ پڙھو

ٻوليءَ جي فطري بقا جا قانون

ڊاڪٽر فيض جوڻيجو ٻوليءَ جي بڻ بڻياد متعلق ۽ اُن جي سرجڻ جا سبب معلوم ڪرڻ لاءِ انسان جيڪو ٻوليءَ جي ارتقا متعلق بحث ۽ تحقيق ڪئي آهي، انهن ۾ چارلس ڊارون، لوئس مارگن، اينگلس ۽ مارڪس جو ڪم تعريف جي لائق آهي، هنن جي تحقيق ٻوليءَ جا ٽي پاسا …

وڌيڪ پڙھو

ناڻو ۽ جديد سامراجيت…!

ڊاڪٽر فيض جوڻيجو  (i) گڏيل ڪَٿَ جو قدر (Third Option Value): ناڻي کي سمجهڻ ۽ سمجهائڻ لاءِ ضروري آهي ته ڪارل مارڪس جو اڀياس ڪيو وڃي ۽ اُهو اڀياس ڪرڻ لاءِ ٽن ڳالهين تي غور فڪر ڪرڻ لازمي آهي، پهريون ڪارل مارڪس جنهن ڪلاسڪ سياسي معاشيات جو اڀياس ڪيو، جنهن …

وڌيڪ پڙھو

انسان جو سماجي ڪردار…!

ڊاڪٽر فيض جوڻيجو مان هن سماج جي روين کان بيزار ٿي خاموشي اختيار ڪئي هئي، ڪا ڍنگ جي نوڪري نه ملڻ جي ڪري مالي طور ڪافي پريشان رهيو آهيان، جڏهن ته نظرياتي طور منهنجو اڀياس اڄ ڏينهن تائين جاري آهي، ان ڳوڙهي اڀياس جي ڪري 1994ع ۾ مون ”جديد سامراجيت“ …

وڌيڪ پڙھو